અધ્યાય 3 · શ્લોક 16

ભાષ્ય

ભગવાન હવે યજ્ઞરૂપી સૃષ્ટિચક્રનું પાલન ન કરવાના ગંભીર પરિણામ વિશે ચેતવણી આપે છે. શ્લોક 14 અને 15 માં વર્ણવેલ ચક્ર (પરમાત્મા -> વેદ -> કર્મ -> યજ્ઞ -> વૃષ્ટિ -> અન્ન -> પ્રાણી) એ સૃષ્ટિની વ્યવસ્થા છે. જે વ્યક્તિ આ ચક્રમાં પોતાનું યોગદાન આપતો નથી, એટલે કે નિષ્કામ ભાવે કર્તવ્ય કર્મ (યજ્ઞ) કરતો નથી, પણ માત્ર ઇન્દ્રિયોના સુખ પાછળ દોડે છે, તેનું જીવન પાપમય ગણાય છે. આવો સ્વાર્થી વ્યક્તિ સમાજ અને પ્રકૃતિ પર બોજરૂપ છે અને તેનું જીવન નિરર્થક છે, કારણ કે તે સૃષ્ટિના હેતુને પૂર્ણ કરતો નથી.