અધ્યાય 18 · શ્લોક 44
કૃષિગૌરક્ષ્યવાણિજ્યં વૈશ્યકર્મ સ્વભાવજમ્ ।
પરિચર્યાત્મકં કર્મ શૂદ્રસ્યાપિ સ્વભાવજમ્ ॥૪૪॥
અર્થ
ખેતી, ગાયોનું રક્ષણ અને વેપાર – આ વૈશ્યનાં સ્વાભાવિક કર્મ છે; અને સેવારૂપ કર્મ શૂદ્રનું પણ સ્વાભાવિક કર્મ છે.(૪૪)
ભાષ્ય
વૈશ્ય અને શૂદ્રના સ્વાભાવિક કર્મો: `કૃષિગૌરક્ષ્યવાણિજ્યમ્` (ખેતી કરવી, ગાયોનું પાલન અને રક્ષણ કરવું, અને ખરીદ-વેચાણ એટલે કે વેપાર કરવો) – આ `વૈશ્યકર્મ સ્વભાવજમ્` (વૈશ્યના સ્વભાવજન્ય કર્મો છે). આ કાર્યો રજોગુણ (આર્થિક પ્રવૃત્તિ) અને તમોગુણ (પૃથ્વી સાથેનો સંબંધ) ના મિશ્રણવાળા સ્વભાવને અનુરૂપ છે. `પરિચર્યાત્મકમ્ કર્મ` (સેવારૂપ કાર્ય કરવું, એટલે કે બીજા ત્રણ વર્ણોને તેમનાં કાર્યોમાં સહાય કરવી) એ `શૂદ્રસ્ય અપિ સ્વભાવજમ્` (શૂદ્રનું પણ સ્વાભાવિક કર્મ છે). આ મુખ્યત્વે તમોગુણ પ્રધાન સ્વભાવને અનુરૂપ છે, જેમાં સેવાભાવ મુખ્ય હોય છે.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.