અધ્યાય 17 · શ્લોક 15
અનુદ્વેગકરં વાક્યં સત્યં પ્રિયહિતं ચ યત્ ।
સ્વાધ્યાયાભ્યસનં ચૈવ વાઙ્મયં તપ ઉચ્યતે ॥૧૫॥
અર્થ
જે વાક્ય ઉદ્વેગ ન કરનારું, સત્ય, પ્રિય અને હિતકારક હોય તે (બોલવું) તથા સ્વાધ્યાયનો અભ્યાસ કરવો – આ વાણીનું તપ કહેવાય છે.(૧૫)
(નોંધ: શ્લોકનું ભાષાંતર સુધાર્યું છે.)
ભાષ્ય
હવે વાણીના તપનું વર્ણન: `વાઙ્મયમ્ તપઃ ઉચ્યતે` (વાણી સંબંધી તપ કહેવાય છે) તે જેમાં: `યત્ વાક્યમ્ અનુદ્વેગકરમ્` (જે વાણી બીજાને ઉદ્વેગ, ભય કે દુઃખ ન પહોંચાડે તેવી હોય), `સત્યમ્` (સાચી હોય), `પ્રિય` (સાંભળવામાં મધુર હોય) `ચ હિતમ્` (અને પરિણામે હિતકારી હોય) – તેવું વચન બોલવું. આ ચારેય શરતોનું પાલન જરૂરી છે. વળી, `સ્વાધ્યાયાભ્યસનમ્ ચ એવ` (વેદ-શાસ્ત્રોનું નિયમિત પઠન અને અભ્યાસ કરવો) એ પણ વાણીનું તપ છે. મધુર, સત્ય, હિતકારી વચન અને શાસ્ત્રાભ્યાસ એ વાણીને શુદ્ધ અને સંયમિત કરનારું તપ છે.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.