અધ્યાય 17 · શ્લોક 1

ભાષ્ય

સોળમા અધ્યાયના અંતે ભગવાને શાસ્ત્રવિધિનું પાલન કરવા પર ભાર મૂક્યો અને મનસ્વી આચરણની નિંદા કરી (16.23-24). આ સાંભળીને અર્જુનના મનમાં એક પ્રશ્ન ઉદ્ભવે છે. તે પૂછે છે: "હે કૃષ્ણ!" `યે` (જે લોકો) `શાસ્ત્રવિધિમ્ ઉત્સૃજ્ય` (શાસ્ત્રના વિધિ-નિષેધને જાણતા નથી અથવા જાણીને પણ તેની ઉપેક્ષા કરીને) પરંતુ `શ્રદ્ધયા અન્વિતાઃ` (શ્રદ્ધાથી યુક્ત થઈને) `યજન્તે` (દેવતાઓ વગેરેનું પૂજન-યજન કરે છે), `તેષામ્ નિષ્ઠા તુ કા?` (તેમની તે નિષ્ઠા, સ્થિતિ કે શ્રદ્ધા કયા પ્રકારની ગણાય?) શું તે `સત્ત્વમ્` (સાત્વિક), `આહો રજઃ` (કે રાજસિક) `તમઃ` (કે તામસિક)? અર્જુન જાણવા માંગે છે કે શાસ્ત્રજ્ઞાનના અભાવમાં કેવળ શ્રદ્ધાથી કરાતાં કર્મોનું ગુણોની દ્રષ્ટિએ શું મૂલ્ય છે? શું શ્રદ્ધા પોતે જ પૂરતી છે, ભલે તે શાસ્ત્રસम्मत ન હોય?