અધ્યાય 15 · શ્લોક 7

ભાષ્ય

પરમ ધામનું વર્ણન કર્યા પછી, ભગવાન હવે સંસારમાં બંધાયેલા જીવાત્માના સ્વરૂપ અને તેની સ્થિતિ સમજાવે છે. `જીવલોકે` (આ સંસારમાં) `મમ એવ સનાતનઃ અંશઃ` (મારો જ એક સનાતન, અવિનાશી અંશ) `જીવભૂતઃ` (જીવાત્મા બનેલો છે). દરેક જીવ મૂળભૂત રીતે પરમાત્માનો જ અંશ છે, તે શાશ્વત છે. પરંતુ તે શું કરે છે? `પ્રકૃતિસ્થાનિ` (પ્રકૃતિમાં રહેલી, પ્રકૃતિમાંથી બનેલી) `મનઃષષ્ઠાનિ ઇન્દ્રિયાણિ` (મન જેનું છઠ્ઠું છે એવી પાંચ જ્ઞાનેન્દ્રિયોને) `કર્ષતિ` (પોતાના તરફ ખેંચે છે, તેમની સાથે જોડાઈ જાય છે). આત્મા પોતે શુદ્ધ હોવા છતાં, પ્રકૃતિમાં આવ્યા પછી મન અને ઇન્દ્રિયો સાથે તાદાત્મ્ય સ્થાપી લે છે અને તેમના દ્વારા વિષયોને ભોગવવાનો પ્રયાસ કરે છે, જેના કારણે તે બંધનમાં પડે છે.