अध्याय 9 · श्लोक 16

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण त्यांचे महत्त्व आणि सर्वव्यापीपणा व्यक्त करत आहेत. ते सर्व प्रकारच्या यज्ञ आणि धार्मिक विधींमध्ये उपस्थित असल्याचे सांगत आहेत. म्हणजे कोणतीही कृती मग ती यज्ञ असो, औषधोपचार असो, मंत्रोच्चार असो किंवा हवन असो, सर्वांमध्ये भगवंताचे अस्तित्व असते. भगवान म्हणतात की तो प्रत्येक गोष्टीत विराजमान आहे - तो यज्ञाचा वस्तु आणि साधन दोन्ही आहे. ते मंत्र आणि प्रसाद दोन्ही आहेत. येथे देवाचा अर्थ असा आहे की तो सर्व क्रियांचे अंतिम ध्येय आहे आणि तोच या सर्व क्रिया करतो. अशाप्रकारे, हा श्लोक ईश्वराची सर्वव्यापीता आणि त्याचा सर्वोच्च अधिकार दर्शवितो. हा श्लोक आपल्याला हे देखील शिकवतो की सर्व धार्मिक विधी, कोणत्याही स्वरूपात असो, हे ईश्वराच्या उपासनेचे साधन आहे आणि तो प्रत्येक गोष्टीत उपस्थित आहे. प्रत्येक कृतीत भगवंताचा अंश आहे हे भक्ताने समजून घेतले पाहिजे आणि सर्व क्रिया याच भावनेने केल्या पाहिजेत.