अध्याय 8 · श्लोक 25

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्णांनी मृत्यूनंतरचा योगी मार्ग स्पष्ट केला आहे. या श्लोकात एक योगी शरीर सोडल्यानंतर ब्रह्मा किंवा इतर उच्च जगात कोणत्या परिस्थितीत पोहोचतो याचे वर्णन करतो. धूम: याचा अर्थ 'धुमरा', म्हणजे सूडबुद्धीचा आणि अज्ञानाने भरलेला मार्ग. रात्र: रात्रीची वेळ, जी सामान्यतः अंधार मानली जाते. कृष्ण: हा शब्द कृष्ण पक्षाशी संबंधित आहे, जो चंद्राच्या क्षीण अवस्थेला सूचित करतो. षण्मासा : सहा महिने म्हणजे दक्षिणायनाचा काळ. दक्षिणायन: सूर्याच्या दक्षिण गोलार्धाकडे हालचालीचा कालावधी, जो आध्यात्मिक दृष्टिकोनातून नकारात्मक काळ मानला जातो. तत्र: तेथे, त्या स्थितीत. चंद्रमासम ज्योतिर्: चंद्रासारखी प्रकाशाची अवस्था, जी एक अद्वितीय प्रकाशाचा प्रकार आहे. योगी प्रप्य निवर्तते: योगी ती स्थिती प्राप्त करतो आणि नंतर परत येतो. या श्लोकाचा मुख्य उद्देश हे स्पष्ट करणे आहे की जो योगी दक्षिणायनाच्या वेळी आणि कृष्ण पक्षात शरीराचा त्याग करतो, तो चंद्राचा मार्ग स्वीकारतो, ज्यामुळे त्याला पुन्हा एक प्रकारची कायमस्वरूपी स्थिती परत येण्यास भाग पडते . हा श्लोक पुष्टी करतो की अशा मार्गावर चालणारा योगी कधीही अंतिम मोक्ष मिळवत नाही आणि पुनर्जन्माच्या चक्रात परत येतो. म्हणून, या श्लोकावरून हे शिकता येते की आत्म्याच्या अंतिम मुक्तीसाठी अधिक फलदायी मार्ग तो आहे ज्यामध्ये योगी सूर्याच्या उत्तरायण (किंवा शुक्ल पक्षाच्या) वेळी शरीराचा त्याग करतात.