अध्याय 6 · श्लोक 7

स्पष्टीकरण

या श्लोकात श्रीकृष्ण अर्जुनला समजावून सांगत आहेत की ज्याने आपल्या मनावर ताबा ठेवला आहे आणि सदैव शांतता आहे अशा व्यक्तीला देव उपलब्ध आहे. ती व्यक्ती स्वतःमध्ये स्थिरता आणि समतोल साधते, बाह्य परिस्थिती काहीही असो. जितात्मनाह म्हणजे ज्याने आपल्या आत्म्यावर, म्हणजे मन आणि इंद्रियांवर विजय मिळवला आहे. याचा अर्थ व्यक्तीने आपल्या मनातील इच्छा आणि दुर्गुणांवर नियंत्रण मिळवले आहे. प्रशांतस्य म्हणजे शांती प्राप्त केलेली व्यक्ती. अशा व्यक्तीचे मन शांत आणि शांत असते, बाह्य परिस्थिती त्याला त्रास देऊ शकत नाही. परमात्मा समहिता म्हणजे परमात्म्याचे म्हणजेच ईश्वराचे लक्ष त्या व्यक्तीमध्ये स्थिर असते. अशा व्यक्तीच्या हृदयात देव नेहमी वास करतो. शितोष्णसुखदु:खेषु द्वारे असे सांगितले गेले आहे की व्यक्ती थंड आणि उष्णता, सुख आणि दुःखात समान राहते. बाह्य बदलांमुळे त्याचा परिणाम होत नाही. आणि मानापमानयो: हे सूचित करते की ती व्यक्ती आदर आणि अपमान दोन्हीकडे समानतेने पाहते. त्याची स्थिरता बाह्य प्रशंसा किंवा टीकेवर अवलंबून नाही. अशाप्रकारे, श्रीकृष्ण अर्जुनला शिकवत आहेत की केवळ आत्म-नियंत्रण आणि मन:शांती द्वारेच व्यक्ती ईश्वराच्या जवळ राहू शकते, बाह्य जगाची परिस्थिती कशीही असो.