अध्याय 3 · श्लोक 9

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनाला यज्ञ (धार्मिक कार्य) द्वारे कर्म करण्याचे महत्त्व समजावून सांगत आहेत. श्लोक असा आहे: "यज्ञार्थकर्मनोन्यत्र लोकोयमं कर्मबंधनः" "यज्ञार्थकर्मनोन्यत्र" - भगवान श्रीकृष्ण येथे स्पष्ट करतात की जर कर्म यज्ञाच्या उद्देशाने केले जात नाहीत, म्हणजे धर्म आणि समाजाच्या हितासाठी केले जात नाहीत, तर ते करू शकतात. कर्म बंधनाकडे नेणारे आहेत. 'यज्ञार्थ' म्हणजे यज्ञ किंवा धार्मिक कार्य. "लोकायम् कर्मबंधनः" - या भागात भगवान सांगत आहेत की या जगात योग्य हेतूशिवाय कर्म केल्याने कर्मबंधनाचा उदय होतो. म्हणजेच योग्य दृष्टीकोन आणि हेतू नसलेले कर्म बंधनास कारणीभूत ठरते. "तदार्थम् कर्म कौंतेय मुक्तसंगह समाचार" "तदार्थम् कर्म कौंतेय" - भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनला सल्ला देतात की त्याने (धर्माच्या फायद्यासाठी) आपले कर्म यज्ञ म्हणून करावे. 'कौंतेय' या शब्दाचा अर्थ 'कौंतेय' (अर्जुन) आणि 'तदार्थम्' म्हणजे 'त्या हेतूने' असा होतो. "मुक्तसंगह समाचार" - भगवान श्रीकृष्ण असेही म्हणतात की कर्म करताना 'मुक्तसंघ' (म्हणजे भोग आणि वासनांपासून मुक्त) असावा. याचा अर्थ कर्म करताना कोणत्याही परिणामाची किंवा वैयक्तिक लाभाची इच्छा सोडून द्यावी. सारांश, भगवान श्रीकृष्ण स्पष्ट करतात की कर्म हे यज्ञ किंवा धर्माच्या उद्देशानेच केले पाहिजे, अन्यथा कर्म बंधनाकडे नेतो. कर्म करताना वासना आणि भोगांपासून मुक्त राहून धर्म आणि समाजाच्या हितासाठी कर्म केले पाहिजे. अशा प्रकारे कर्म करून मनुष्य कर्माच्या बंधनातून मुक्त होऊ शकतो.