अध्याय 18 · श्लोक 72

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनला विचारतात की त्याने गीतेची शिकवण एकाग्रतेने ऐकली आहे का? "कच्छिदेतच्छृतम् पार्थ" म्हणजे तुम्ही हे दैवी ज्ञान लक्षपूर्वक ऐकले आहे का? श्रीकृष्णाचा हा प्रश्न अर्जुनाची समज आणि समर्पणाची खोली तपासण्यासाठी आहे. "त्वयिकाग्रेना सेट्सा" म्हणजे, "तुम्ही पूर्ण एकाग्रतेने ऐकले आहे का?" अर्जुनाने गीतेचा संदेश बरोबर घेतला आहे याची खात्री करण्यासाठी येथे भगवान अर्जुनाच्या मनाची एकाग्रता आणि शुद्धता तपासत आहेत. दुस-या भागात "कच्छिज्ञानसंमोह प्रनष्टस्ते धनंजया" मध्ये भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनाचे अज्ञान आणि भ्रम संपले आहेत का असे विचारतात. “ज्ञानसंमोह” म्हणजे ज्ञानाच्या अभावातून निर्माण झालेला भ्रम आणि “प्राणशस्ते” म्हणजे हा भ्रम संपला की नाही. या श्लोकाद्वारे श्रीकृष्ण अर्जुनाच्या मानसिक स्थितीची पुष्टी करू इच्छित आहेत, गीतेच्या ज्ञानाने त्याची उत्सुकता, शंका आणि आसक्ती दूर झाली आहे की नाही हे जाणून घ्यायचे आहे. गीतेची शिकवण ऐकल्यानंतर आत्मज्ञान आणि शरणागती प्राप्त करणे अत्यंत आवश्यक आहे यावर हा श्लोक जोर देतो.