अध्याय 18 · श्लोक 10

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्णांनी खऱ्या त्यागकर्त्याची ओळख स्पष्ट केली आहे. येथे 'त्यागी' असे म्हटले आहे जो सत्त्वगुणांनी युक्त आणि संशयमुक्त आहे. “न द्वेष्ट्यकुशलम् कर्म”: एक व्यक्ती जो कुशल कर्माचा द्वेष करत नाही, म्हणजेच ज्या कृती त्याच्यासाठी फायदेशीर नाहीत. अशा व्यक्तीचे मन विचलित होत नाही आणि तो अनावश्यक राग किंवा द्वेष दाखवत नाही. “कुशले नानुशज्जते”: तीच व्यक्ती कार्यक्षम कृतींशी संलग्न नसते, म्हणजे त्याच्यासाठी फायद्याची कृतीही. त्याच्या कृतींच्या फळांचा किंवा परिणामांचा त्याच्यावर परिणाम होत नाही किंवा तो त्या कृतींमध्ये गुंतलेला नाही. “त्यागी सत्त्वसमाविष्टो”: खरा संन्यासी तोच असतो ज्याच्यात सत्त्वगुण असतो. याचा अर्थ असा की त्याचे मन पूर्णपणे शुद्ध आणि शांत आहे आणि तो कोणत्याही स्वार्थाशिवाय किंवा इच्छा न ठेवता केवळ आपले कर्तव्य पार पाडतो. “मेधवी चिन्नसंशायः”: या श्लोकानुसार अशा संन्यासी माणसाची बुद्धी तीक्ष्ण असते आणि त्याच्या शंका किंवा शंका पूर्णपणे नाहीसे होतात. तो ज्ञान आणि समजूतदार आहे. अशाप्रकारे, श्रीकृष्णाने स्पष्ट केले आहे की खरा संन्यासी तो आहे जो अकुशल कृतींचा द्वेष करत नाही किंवा कुशल कृतींशी संलग्न नाही. तो चांगल्या गुणांनी परिपूर्ण, बुद्धिमान आणि संशयमुक्त आहे.