अध्याय 1 · श्लोक 2

स्पष्टीकरण

या श्लोकात महाभारत युद्धाच्या सुरुवातीच्या दृश्याचे वर्णन केले आहे. कौरवांचा सेनापती दुर्योधनाने पांडवांचे सैन्य युद्धासाठी सज्ज व संघटित झालेले पाहिले तेव्हा तो आपले गुरू द्रोणाचार्य यांच्याकडे गेला. दुर्योधनाच्या या कृतीतून त्याची मानसिक स्थिती आणि भावना प्रकट होतात. पांडवांचे सैन्य पाहून तो घाबरला आणि थोडा घाबरला, कारण त्याला समजले होते की हे युद्ध इतके सोपे नाही. त्याला पांडवांचे सामर्थ्य जाणवले होते आणि म्हणून त्याला आपल्या गुरूंकडे जाऊन माहिती द्यावीशी वाटली. दुर्योधनाच्या या मन:स्थितीवरून आपल्याला समजते की, युद्धाच्या अगदी सुरुवातीलाच त्याला आपल्या सैन्याच्या ताकदीचे आणि पांडवांच्या सामर्थ्याचे आकलन करण्याची गरज भासली होती. या घटनेतून दुर्योधनाची चिंता, त्याचा अहंकार आणि त्याच्या राजेशाही प्रतिष्ठेची आसक्तीही दिसून येते. अशा प्रकारे, हा श्लोक कौरवांची मानसिकता आणि महाभारत युद्धाच्या सुरुवातीच्या क्षणांमध्ये दुर्योधनामध्ये चाललेला भावनिक गोंधळ यावर प्रकाश टाकतो.