ಅಧ್ಯಾಯ 16 · ಶ್ಲೋಕ 1

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಹದಿನಾರನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ದೈವೀ (ದೈವಿಕ) ಮತ್ತು ಆಸುರೀ (ರಾಕ್ಷಸೀ) ಸ್ವಭಾವಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಮೂರು ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ದೈವೀ ಸ್ವಭಾವದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇವು ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಗುಣಗಳು. 1. `ಅಭಯಂ`: ಭಯರಾಹಿತ್ಯ, ನಿರ್ಭಯತೆ. ಇದು ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭಗವಂತನಲ್ಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. 2. `ಸತ್ತ್ವಸಂಶುದ್ಧಿಃ`: ಅಂತಃಕರಣದ (ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ) ಪರಿಶುದ್ಧತೆ, ಕಪಟವಿಲ್ಲದಿರುವುದು. 3. `ಜ್ಞಾನಯೋಗವ್ಯವಸ್ಥಿತಿಃ`: ತತ್ವಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಯೋಗಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ (ಜ್ಞಾನಮಾರ್ಗ ಅಥವಾ ಭಕ್ತಿಯೋಗ) ದೃಢವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದು. 4. `ದಾನಂ`: ತನ್ನ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಯೋಗ್ಯರಿಗೆ ನೀಡುವುದು. 5. `ದಮಶ್ಚ`: ಬಾಹ್ಯೇಂದ್ರಿಯಗಳ ನಿಗ್ರಹ. 6. `ಯಜ್ಞಶ್ಚ`: ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾದ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು (ಪಂಚಮಹಾಯಜ್ಞಗಳು, ದೇವತಾರಾಧನೆ ಇತ್ಯಾದಿ) ಆಚರಿಸುವುದು. 7. `ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಃ`: ವೇದ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಚ್ಛಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅಧ್ಯಯನ, ಮಂತ್ರಜಪ. 8. `ತಪಃ`: ಧರ್ಮಪಾಲನೆಗಾಗಿ ಶರೀರ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಶಿಸ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವುದು, ವ್ರತಾಚರಣೆ. 9. `ಆರ್ಜವಂ`: ಸರಳತೆ, ನೇರವಾದ ನಡತೆ (ಮನಸ್ಸು, ಮಾತು, ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ).