અધ્યાય 7 · શ્લોક 27
ઇચ્છાદ્વેષસમુત્થેન દ્વન્દ્વમોહેન ભારત ।
સર્વભૂતાનિ સંમોહં સર્ગે યાન્તિ પરંતપ ॥૨૭॥
અર્થ
હે પરંતપ ! ઈચ્છા અને ઈર્ષાથી ઉત્પન થયેલા સુખદુઃખ રૂપી મોહથી સર્વ ભૂતો (પ્રાણીઓ) પ્રમાદી બનીને ઉત્પતિ સમયે ઘણી દ્વિઘા માં પડી જાય છે.(૨૭)
ભાષ્ય
જીવોના આ અજ્ઞાન અને મોહનું મૂળ કારણ શું છે તે ભગવાન જણાવે છે. 'હે ભારત! હે પરંતપ!' 'ઇચ્છા-દ્વેષ-સમુત્થેન' – ઇચ્છા (રાગ, પ્રિય વસ્તુની કામના) અને દ્વેષ (અપ્રિય વસ્તુ પ્રત્યે અણગમો) થી ઉત્પન્ન થતા 'દ્વન્દ્વમોહેન' – સુખ-દુઃખ, માન-અપમાન જેવા દ્વંદ્વોના મોહ વડે 'સર્વભૂતાનિ સર્ગે સંમોહં યાન્તિ' – સર્વ પ્રાણીઓ સૃષ્ટિના આરંભથી જ (જન્મતાંની સાથે જ) ઘોર મોહને, અજ્ઞાનને પ્રાપ્ત થાય છે. આ રાગ-દ્વેષ અને તેનાથી ઉદ્ભવતા દ્વંદ્વો જ જીવને સત્ય જાણવાથી રોકે છે અને ભ્રમમાં રાખે છે.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.