અધ્યાય 6 · શ્લોક 23

ભાષ્ય

યોગની વ્યાખ્યા દુઃખના અત્યંત અભાવ રૂપે કરવામાં આવી છે. તે સ્થિતિને યોગ જાણવી ('તં યોગસંજ્ઞિતમ્ વિદ્યાત્') જેમાં દુઃખના સંયોગનો સર્વથા વિયોગ (અભાવ) છે ('દુઃખસંયોગવિયોગમ્'). તે યોગ દૃઢ નિશ્ચયપૂર્વક ('નિશ્ચયેન') અને ન ઉકતાતા ચિત્તથી ('અનિર્વિણ્ણચેતસા') એટલે કે ઉત્સાહ અને ધીરજપૂર્વક સાધવો જોઈએ ('યોક્તવ્યઃ'). યોગ માર્ગમાં દૃઢ સંકલ્પ અને સતત પ્રયત્ન અનિવાર્ય છે.