અધ્યાય 16 · શ્લોક 15

ભાષ્ય

શ્લોક 13-15: આ ત્રણ શ્લોકોમાં ભગવાન આસુરી પ્રકૃતિવાળા લોકોના મનમાં ચાલતા અહંકારી અને લોભી વિચારોનું ચિત્રણ કરે છે. તેઓ વિચારે છે: (13) `ઇદમ્ અદ્ય મયા લબ્ધમ્` (આ વસ્તુ આજે મેં મેળવી લીધી છે), `ઇમમ્ મનોરથમ્ પ્રાપ્સ્યે` (આ બીજી ઈચ્છા હું કાલે પૂરી કરીશ). `ઇદમ્ અસ્તિ` (આટલું ધન મારી પાસે છે), `ઇદમ્ અપિ ધનમ્ પુનઃ મે ભવિષ્યતિ` (અને આ બીજું ધન પણ ભવિષ્યમાં મને મળશે જ). (14) `અસૌ શત્રુઃ મયા હતઃ` (પેલા શત્રુને મેં મારી નાખ્યો), `ચ અપરાન્ અપિ હનિષ્યે` (અને બીજા શત્રુઓને પણ હું મારી નાખીશ). `અહમ્ ઈશ્વરઃ` (હું જ ભગવાન છું), `અહમ્ ભોગી` (હું જ ભોગ ભોગવનાર છું), `અહમ્ સિદ્ધઃ` (હું જ સફળ છું), `બલવાન્` (બળવાન છું) `સુખી` (અને સુખી છું). (15) `અહમ્ આઢ્યઃ અભિજનવાન્ અસ્મિ` (હું ધનવાન અને સારા કુળવાળો છું), `મયા સદૃશઃ અન્યઃ કઃ અસ્તિ` (મારા જેવો બીજો કોણ છે?). `યક્ષ્યે` (હું (નામ માટે) યજ્ઞ કરીશ), `દાસ્યામિ` (દાન આપીશ), `મોદિષ્યે` (અને મોજમજા કરીશ). `ઇતિ અજ્ઞાનવિમોહિતાઃ` (આ પ્રમાણે તેઓ અજ્ઞાનથી મોહ પામેલા હોય છે). આ વિચારો તેમનો અત્યંત અહંકાર, લોભ, હિંસક વૃત્તિ અને ભોગવાદ દર્શાવે છે.