અધ્યાય 10 · શ્લોક 6

મહર્ષયઃ સપ્ત પૂર્વે ચત્વારો મનવસ્તથા ।

મદ્ભાવા માનસા જાતા યેષાં લોક ઇમાઃ પ્રજાઃ ॥૬॥

અર્થ

પ્રાચીન સપ્તર્ષિઓ અને તેમની પહેલાં થઇ ગયેલા બ્રહ્મદેવના સનતકુમાર આદિ ચાર માનસપુત્રો તથા ચૌદ મનુઓ મારામાં ભાવવાળા બધા જ મારા સંકલ્પથી ઉત્પન થયેલા છે. અને તેમનાથી જ જગતનાં સર્વ પ્રાણીઓ ઉત્પત્તિ થઇ છે.(૬)

ભાષ્ય

સૃષ્ટિના આદિ પુરુષો પણ ભગવાનમાંથી જ ઉત્પન્ન થયા છે તે દર્શાવે છે. 'પૂર્વે સપ્ત મહર્ષયઃ' – પ્રાચીન કાળના સાત મહર્ષિઓ (ભૃગુ, મરીચિ વગેરે) 'તથા ચત્વારઃ મનવઃ' – અને તેમનાથી પણ પહેલાં થયેલા ચાર સનકાદિ કુમારો (અથવા ચાર મુખ્ય મનુઓ) 'મદ્ભાવાઃ' (મારામાં જ ભાવ રાખનારા, મારા સંકલ્પરૂપ) 'માનસાઃ જાતાઃ' – મારા મનમાંથી જ જન્મેલા છે. 'યેષાં લોકે ઇમાઃ પ્રજાઃ' – જેમની આ લોકમાં આ બધી પ્રજા (સંતાન) છે. આમ, સમગ્ર માનવ સૃષ્ટિના મૂળ પુરુષો પણ ભગવાનના સંકલ્પથી જ ઉત્પન્ન થયા છે.

Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.