अध्याय 6 · श्लोक 46

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनाला योगाच्या श्रेष्ठतेचे महत्त्व सांगत आहेत. श्रीकृष्ण म्हणतात की योगी हा संन्याशांपेक्षा श्रेष्ठ असतो आणि ज्ञानी लोकांपेक्षाही श्रेष्ठ मानला जातो. त्याचप्रमाणे, केवळ कर्म करणाऱ्या कर्मयोगीपेक्षा योगी श्रेष्ठ आहे. म्हणून हे अर्जुन, योगी हो. स्पष्टीकरण: तपस्विभ्योधिको योगी: येथे भगवान स्पष्ट करतात की ध्यान आणि योगाद्वारे आत्मसाक्षात्काराची स्थिती प्राप्त करणारा योगी हा तपस्वी (कठोर तपश्चर्या करणाऱ्या) पेक्षाही श्रेष्ठ आहे. तपश्चर्या आत्मशुद्धीसाठी आहे, पण योगाने आत्मसाक्षात्कार होतो, म्हणून ते अधिक महत्त्वाचे आहे. ज्ञानभ्योपि मतोधिखः: ज्यांना शास्त्रांचे ज्ञान आहे, परंतु ज्यांना आत्मसाक्षात्कार झालेला नाही त्यांच्यापेक्षा योगी श्रेष्ठ आहे. योगी केवळ ज्ञानच नव्हे तर आत्मज्ञान अनुभवतो. कर्मभ्यासचाधिको योगी: कर्मि असे लोक आहेत जे सांसारिक कार्यात मग्न असतात. योगी त्यांच्यापेक्षा श्रेष्ठ आहे कारण तो कर्माच्या बंधनातून मुक्त होऊन भगवंताकडे वाटचाल करतो. तस्मायोगी भवार्जुन: श्रीकृष्ण अर्जुनाला योगी बनण्याची सूचना देतात, कारण योग हा आत्म्याच्या साक्षात्काराचा सर्वात प्रभावी मार्ग आहे. योगाचा महिमा या श्लोकात वर्णन केला आहे, ज्यावरून हे स्पष्ट होते की योगसाधना हा आत्म्याच्या विकासासाठी आणि ईश्वराशी एकरूप होण्याचा सर्वोत्तम मार्ग आहे.