अध्याय 6 · श्लोक 38

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनला विचारतात की, ध्यान आणि साधनेचा मार्ग अवलंबणारी व्यक्ती जर या मार्गावर पूर्णपणे स्थिर नसेल तर त्याचे काय होईल? चंद्राशिवाय चंद्र आकाशात तरंगत नसतानाही हरवला तसाच तो माणूस हरवला आहे का? हा श्लोक ध्यानयोगाचा सराव करताना येणाऱ्या अडचणी आणि त्याचे संभाव्य परिणाम दाखवतो. भगवान श्रीकृष्ण हे स्पष्ट करू इच्छितात की जर साधक या मार्गात यशस्वी झाला नाही तर त्याची परिस्थिती अशी नाही की तो पूर्णपणे निराश होतो. व्यक्ती कधीही पूर्णपणे हरवली नाही; त्याची प्रगती आणि प्रयत्न भविष्यात त्याच्यासाठी फायदेशीर ठरू शकतात. ध्यानयोगाचा मार्ग कठीण असला तरी त्या मार्गावर जाण्याचा प्रयत्न स्वतःच महत्त्वाचा आहे आणि त्यात अपयश आले तरी आध्यात्मिक दृष्ट्या फायदा होतो, असाही संकेत येथे दिला आहे.