अध्याय 4 · श्लोक 33

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनला सांगत आहेत की ज्ञानाचा त्याग हा सर्व यज्ञांमध्ये (यज्ञ) श्रेष्ठ आहे, जो भौतिक यज्ञापेक्षा अधिक महत्त्वाचा आहे. येथे 'ज्ञानयज्ञ' म्हणजे ज्ञान मिळवणे आणि ते वाटून घेणे. 'श्रेयन' म्हणजे सर्वोत्तम आणि 'द्रव्यमयाज्ञ' म्हणजे यज्ञ ज्यामध्ये धान्य, तूप इत्यादी भौतिक वस्तूंचा त्याग केला जातो. या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण हे स्पष्ट करत आहेत की भौतिक यज्ञापेक्षा ज्ञानाच्या यज्ञाचे श्रेष्ठत्व कितीतरी पटीने अधिक आहे. 'सर्वं कर्मखिलम् पार्थ ज्ञाने परिसमापयते' म्हणजे जगात जे काही कर्म आणि कर्म केले जातात ते शेवटी ज्ञानानेच पूर्ण होतात. अशा प्रकारे भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनला समजावून सांगत आहेत की खरी प्रगती आणि मोक्ष ज्ञानानेच प्राप्त होतो. ज्ञानाद्वारे, एखाद्याच्या कृतीचे परिणाम समजू शकतात आणि खऱ्या अर्थाने कृती करू शकतात. म्हणून ज्ञान संपादन करणे आणि त्याचा प्रसार करणे हा सर्वात मोठा यज्ञ आहे.