अध्याय 10 · श्लोक 22

स्पष्टीकरण

भगवान श्रीकृष्ण या श्लोकात आपल्या ऐश्वर्याचे वर्णन करत आहेत. ते स्पष्ट करतात की ते वेगवेगळ्या क्षेत्रात उत्तम प्रकारे प्रकट होतात. वेदांमधील सामवेद: देव म्हणतो की चार वेदांपैकी तो सामवेदाच्या रूपात प्रकट होतो. सामवेद हा वेदांपैकी सर्वात मधुर आणि गीतात्मक वेद मानला जातो, ज्यामध्ये संगीताला प्रमुख स्थान आहे. हा वेद म्हणजे देवांना प्रसन्न करण्यासाठी गायलेल्या मंत्रांचा संग्रह आहे. म्हणून, भगवंत म्हणतात की ते सामवेदाच्या रूपात आहेत, जे भक्ती आणि प्रेमाचे प्रतीक आहे. देवतांमध्ये वसव (इंद्र) : देवतांमध्ये परमेश्वर इंद्राच्या रूपात प्रकट होतो असे म्हणतात. इंद्र हा देवांचा राजा आहे आणि तो स्वर्गीय जगाचा अधिपती आहे. ते शक्ती, अधिकार आणि वर्चस्वाचे प्रतीक आहेत. अशा प्रकारे, भगवान इंद्राच्या रूपात आपली शक्ती आणि प्रभुत्व प्रकट करतात. इंद्रियांमध्ये मन: देव म्हणतो की तो इंद्रियांमध्ये मनाच्या रूपात दिसतो. मन हा इंद्रियांचा राजा आहे, कारण ते सर्व इंद्रियांवर नियंत्रण ठेवते आणि त्यांच्याद्वारे अनुभवलेल्या जगाच्या वस्तूंचा आनंद घेते. मनाची शक्ती आणि तिची भूमिका दाखवून देव म्हणतो की तो मनाच्या रूपात आहे. सर्व सजीवांमध्ये चैतन्य: देव शेवटी म्हणतो की सर्व प्राणिमात्रांमध्ये तो चैतन्यरूपात प्रकट होतो. चेतना ही अशी शक्ती आहे जी सर्व सजीवांना जीवन प्रदान करते आणि त्यांना जिवंत ठेवते. चैतन्यशिवाय जीवन शक्य नाही. यावरून असे दिसून येते की देव प्रत्येक जीवात चैतन्यस्वरूपात आहे आणि तो त्याच्या सर्वव्यापीतेचे प्रतीक आहे. या श्लोकाद्वारे भगवान श्रीकृष्ण आपल्याला हे समजावू इच्छितात की ते जगातील प्रत्येक परम रूपात विराजमान आहेत आणि त्यांचा पराक्रम सर्वत्र प्रकट झाला आहे. त्याचे हे ज्ञान आपल्याला शिकवते की आपण सर्व गोष्टींमध्ये आणि प्राण्यांमध्ये देवाचा अंश पाहू शकतो आणि त्याची महानता समजू शकतो.