અધ્યાય 9 · શ્લોક 5
ન ચ મત્સ્થાનિ ભૂતાનિ પશ્ય મે યોગમૈશ્વરમ્ ।
ભૂતભૃન્ન ચ ભૂતસ્થો મમાત્મા ભૂતભાવનઃ ॥૫||
અર્થ
ભૂતો મારામાં નથી, એવી મારી ઈશ્વરી અદભૂત ઘટના જો. હું ભૂતોને ધારણ કરુંછું છતાં ભૂતોમાં હું રહેતો નથી. મારો આત્મા ભૂતોની ઉત્પતિ અને સંરક્ષણ કરનારો છે.(૫)
ભાષ્ય
પાછલા શ્લોકની વાતથી વિરોધાભાસી લાગતી પણ ગહન સત્યવાળી વાત ભગવાન કહે છે. 'ચ ભૂતાનિ મત્સ્થાનિ ન' – અને (વાસ્તવમાં) ભૂતો મારામાં પણ સ્થિત નથી (કારણ કે મારો અને તેમનો કોઈ વાસ્તવિક સંબંધ નથી, હું અસંગ છું). આ જ 'મે ઐશ્વરમ્ યોગમ્ પશ્ય' – મારી ઐશ્વર્યયુક્ત યોગમાયા (અદ્ભુત શક્તિ, અઘટિત ઘટના-ઘટાવવાની ક્ષમતા) ને જો. હું 'ભૂતભૃત્' (ભૂતોનું ધારણ-પોષણ કરનાર) છું, 'ચ ભૂતસ્થઃ ન' – છતાં ભૂતોમાં (આસક્ત થઈને) રહેલો નથી. 'મમ આત્મા ભૂતભાવનઃ' – મારો આત્મા (સંકલ્પ) જ ભૂતોને ઉત્પન્ન કરનારો છે. આ ભગવાનની અચિંત્ય શક્તિ અને અલિપ્તતા દર્શાવે છે. તેઓ સર્વના આધાર હોવા છતાં સર્વથી પર છે.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.