અધ્યાય 18 · શ્લોક 28

અયુક્તઃ પ્રાકૃતઃ સ્તબ્ધઃ શઠો નૈષ્કૃતિકોઽલસઃ ।

વિષાદી દીર્ઘસૂત્રી ચ કર્તા તામસ ઉચ્યતે ॥૨૮॥

અર્થ

અયુક્ત (મન જેનું વશમાં નથી તેવો), પ્રાકૃત (અશિક્ષિત, સંસ્કારહીન), સ્તબ્ધ (જડ, અભિમાની), શઠ (કપટી, છેતરનાર), નૈષ્કૃતિક (બીજાની આજીવિકાનો નાશ કરનાર, અપકારી), આળસુ, વિષાદી (શોકગ્રસ્ત રહેનાર) અને દીર્ઘસૂત્રી (કાર્યને ટાળનાર, વિલંબ કરનાર) કર્તા તામસ કહેવાય છે.(૨૮)

ભાષ્ય

તામસિક કર્તાના લક્ષણો: `કર્તા તામસઃ ઉચ્યતે` (તામસિક કર્તા કહેવાય છે) તે, જે `અયુક્તઃ` (જેનું મન યોગમાં કે કાર્યમાં જોડાયેલું નથી, અસ્થિર છે), `પ્રાકૃતઃ` (અશિક્ષિત, સંસ્કારહીન, ગ્રામ્ય બુદ્ધિવાળો છે), `સ્તબ્ધઃ` (જડ, નમ્રતા વિનાનો, અભિમાની છે), `શઠઃ` (કપટી, ધૂર્ત છે), `નૈષ્કૃતિકઃ` (બીજાના કરેલા ઉપકારને ભૂલી જનાર અથવા બીજાની આજીવિકા છીનવી લેનાર, અપકારી છે), `અલસઃ` (આળસુ છે), `વિષાદી` (નાની નાની વાતમાં દુઃખી થનાર, નિરાશ રહેનાર છે) `ચ દીર્ઘસૂત્રી` (અને કોઈપણ કાર્યને લાંબો સમય સુધી ટાળ્યા કરનાર, વિલંબ કરનાર છે). તામસિક કર્તામાં સદગુણોનો અને વિવેકનો સદંતર અભાવ હોય છે.

Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.