अनुच्छेद २१: जीवित व व्यक्तिगत स्वातंत्र्य — मराठी अर्थ

अनुच्छेद २१चा मराठी पाठ आणि जीवित व व्यक्तिगत स्वातंत्र्याचा सोपा अर्थ वाचा. कायद्याद्वारे प्रस्थापित कार्यपद्धती व अनुच्छेद १९ आणि ३२शी संबंध समजून घ्या.

हा पाठ इतर भाषांत: English · हिंदी · मराठी

अनुच्छेद २१

कायद्याद्वारे प्रस्थापित केलेली कार्यपद्धती अनुसरल्याखेरीज कोणत्याही व्यक्तीस, तिचे जीवित किंवा व्यक्तिगत स्वातंत्र्य यांपासून वंचित केले जाणार नाही.#

अभ्यास: सोपा अर्थ आणि संबंधित माहिती

सोपा अर्थ आणि उदाहरणे

पाठातील मुख्य संरक्षण

जीवित किंवा व्यक्तिगत स्वातंत्र्य हिरावून घेताना कायद्याद्वारे प्रस्थापित कार्यपद्धती अनुसरण्याची अट आहे. “व्यक्ती” या शब्दामुळे हे संरक्षण केवळ नागरिक असा मर्यादित शब्दप्रयोग करत नाही. मूळ वाक्य लहान असले तरी त्याचा न्यायालयीन अर्थ मोठ्या प्रमाणावर विकसित झाला आहे.

कायदा आहे एवढेच पुरेसे का?

केवळ एखादा नियम अस्तित्वात आहे म्हणून प्रत्येक निर्बंध संवैधानिक ठरतो असे नाही. कार्यपद्धतीची न्याय्यता आणि इतर लागू मूलभूत हक्कही महत्त्वाचे असतात. येथे दिलेले स्पष्टीकरण मूलभूत कल्पना समजण्यासाठी आहे; सर्व न्यायनिर्णयांची यादी नाही.

उदाहरण आणि संबंधित अनुच्छेद

एखाद्या व्यक्तीला स्वातंत्र्यापासून वंचित केल्याचा प्रश्न असेल, तर निर्णयाचा कायदेशीर आधार, पाळलेली प्रक्रिया आणि लागू संरक्षणे पाहावी लागतात. अटक व स्थानबद्धतेचे विशिष्ट संरक्षण अनुच्छेद २२मध्ये आहे. भाग तीनमधील हक्काच्या अंमलबजावणीचा उपाय समजण्यासाठी अनुच्छेद ३२ही वाचा.

२१ आणि २१क यांत फरक

अनुच्छेद २१ हा जीवित व व्यक्तिगत स्वातंत्र्याचा उपबंध आहे. अनुच्छेद २१क, इंग्रजीतील 21A, सहा ते चौदा वर्षांच्या बालकांसाठी मोफत व सक्तीच्या शिक्षणाची स्वतंत्र तरतूद करतो. दोन्हींची नावे व क्रमांक वेगळे आहेत.

कठीण शब्दांचे अर्थ

व्यक्तिगत स्वातंत्र्य
व्यक्तीच्या स्वातंत्र्याशी संबंधित संवैधानिक संरक्षण.
कार्यपद्धती
निर्णय किंवा कृती करताना अनुसरायची कायदेशीर प्रक्रिया.
वंचित करणे
एखादी गोष्ट हिरावून घेणे किंवा तिच्यापासून दूर ठेवणे.

अभ्यासासाठी निवडक पाठ व अर्थ; अधिकृत वापरासाठी मराठी–इंग्रजी आवृत्ती, २६ जानेवारी २०१४ पर्यंत फेरबदल · PDF पाने 66 पाहा.